De kortste dag

Vanaf morgen worden de dagen weer langer. En het is bijna Kerstmis en Oud en Nieuw. In deze vreemde tijden blijven dat tenminste zekerheden. Wel vreemde zekerheden, want alleen Eerste kerstdag blijft zoals gepland. Het is niet anders. Omdat het toch al zo’n rare tijden zijn, heb ik eromheen ook maar geen vrij gevraagd.

Ergens heb ik het gevoel dat ik zit te wachten op een nieuwe start. Maar in deze lockdown kan weinig dus ik weet het niet. Ik wacht nog steeds op het ideale moment om toe te gaan passen wat ik over gewoontes heb geleerd. Maar nu heb ik besloten eerst nog Atomic habits van James Clear te gaan lezen. Ik begin er morgen aan dus ik verwacht dat ik er dit jaar nog wel een aantal blogposts aan zal wijden. (Uiteraard is dat uitstelgedrag, maar ik las er uit verschillende bronnen lovende woorden over dus ik ben nieuwsgierig en het onderwerp interesseert me.)

Aan de andere kant kun je ook zeggen dat ik al op 1 november ben begonnen met toepassen wat ik geleerd heb. Sinds die dag schrijf ik elke dag, aan mijn boek, op mijn blog of beide. Dus wat zeur ik nou? Moet het een soort mystieke ervaring zijn waardoor alles ineens anders is? Misschien. Ik heb er een beetje een handje van om als iets niet precies op een bepaald tijdstip lukt, het dan maar te laten zitten. En uiteraard zorgt mijn interne criticus er wel voor dat ik het dan laat mislukken.

Ja, ik weet dat ik beter niet naar mijn interne criticus kan luisteren, naar mijn Kabouter, maar het is ergens ook wel makkelijk. Een andere term voor die Kabouter is de childish mind van Babauta. En je childish mind wil dat alles bij het oude blijft; het gruwt van verandering; zeker als daar moeite voor moet worden gedaan. En dus doe je niets; stel je uit wat je meteen moet doen en doe je meteen wat je uit moet stellen.

Maar panta rhei kai ouden menei, zoals de oude Grieken al wisten. Je kabouter, je interne criticus of je childish mind voeren dus een achterhoede gevecht. Jij wint, want alles stroomt en niets is blijvend. En elke dag is dus goed om te beginnen met veranderen, maar omdat ik dus van symboliek houd, begin ik (weer) slechte gewoontes af te leren op de dag dat dagen langer worden.

~~~

Afbeelding van Free-Photos via Pixabay

Het kwartje viel; maar wat was dat kwartje ook alweer?

In deze maand van het traditionele terugkijken om daarna weer vooruit te kunnen, doe ik ook mee. Ik had straks een prachtig idee, maar dat heb ik niet opgeschreven dus het is weer weggevlogen. Maar ik vermoed dat het net als mijn mijn blog van gisteren nog even ging over terugkijken.

Het ging geloof ik over het beeld dat ik van mezelf had dat ik heb moeten wijzigen. En dat doet me goed merk ik. Wat ik van Charles Duhigg (The power of habit) heb geleerd, zo besefte ik vanmiddag, is dat een manie wel iets weg heeft van een (slechte) gewoonte. Daarmee wil ik voor alle duidelijkheid niet, ik herhaal, niet zeggen dat een manie net als een gewoonte begint met een handeling die je een x aantal keren bewust moet uitvoeren voor deze een gewoonte wordt. Als ik dat zou zeggen, zou ik eigenlijk beweren dat een manie een keuze is. En dat is het absoluut niet. Een manie is onderdeel van een ziekte, de bipolaire stoornis. Het is al erg genoeg als je eraan lijdt en dat is absoluut niet je eigen schuld.

Waar ik een manie wel kan vergelijken met een (slechte) gewoonte is in de manier waarop ze allebei kunnen ontstaan. Een manie is bij mij niet: pats boem, nu ben ik manisch. Nee, er gaat een traject van opbouw aan vooraf. En daar zit een gelijkenis met een gewoonte. Kijk maar: een gewoonte is volgens Duhigg opgebouwd uit drie onderdelen: 1) signaal; 2) routine; en 3) beloning. En volgens Wood (Good habits, bad habits) is ruim veertig procent van onze dagelijkse activiteiten opgebouwd uit gewoontes. En een gewoonte wordt volgens Duhigg nog sterker als er een 4e onderdeel aanwezig is, namelijk: geloof.

En dat is best akelig is het kader van een bipolaire stoornis.

Als je last hebt van een bipolaire stoornis reageer je extremer op 1) signalen; en 2) je routine bestaat uit het gedrag dat in je signaleringsplan staat; En 3) beloning; je acties brengen je gevoel weer in overeenstemming met je zelfbeeld. Maar 4) geloof; door je ziekte raakt je zelfbeeld vertekend geloof je steeds meer (of minder bij een depressie) in jezelf waardoor het steeds moeilijker wordt normaal te functioneren.

Dat vind ik dus best akelig. Maar er is ook een mooie kant aan want bij het afleren van slechte gewoontes kiest Duhigg voor de volgende methode. Laat 1) signaal en 3) beloning intact maar bouw een nieuwe 2) routine. En volgens mij viel mij vanmiddag op dat mijn behandelaar mij dat voor mijn manieën ook laat doen. Ze laat me signalen opsporen en leert me daar anders op reageren zodat de beloning gelijk blijft (en niet vergroot wordt door de stoornis).

Zo hoop ik dat ik kennis van gewoontes ook kan inzetten tegen mijn bipolaire stoornis. En het bevestigt mijn keuze om toch ook maar Atomic habits van James Clear te gaan lezen.

~~~

Afbeelding van Gerd Altmann via Pixabay

Als ik er (g)een gewoonte van maak

Langzaam begint me iets duidelijk te worden. Nou ja, ik weet het allang en heb er niet voor niets een serie over geschreven, maar het wordt me nu met schrijven weer duidelijk: als ik er geen gewoonte van maak, doe ik het niet of veel te weinig. Te weinig om me echt te realiseren hoe leuk ik iets vind.

Doe ik iets wat ik wel leuk vind en waar ik een beetje goed in ben maar maak ik er geen gewoonte van, dan neem ik het eigenlijk ter kennisgeving aan. Als ik het zo opschrijf klinkt dat best ondankbaar maar ik denk niet dat het dat is. Het is meer dat ik me lang niet bewust ben geweest voor hoe veel extra plezier de (dagelijkse) herhaling zorgt.

Ja, er waren ruim voldoende mensen die mij ooit verteld hadden dat ik goed of leuk kon schrijven. En ja, dat geloofde ik zo langzaamaan ook. En ik vond het ook fijn om te doen. En af en toe schreef ik dan en vond ik het leuk. Maar omdat ik het maar af en toe genoot ik ook maar af en toe van het schrijven.

Nog een paar voorbeelden

Vanaf eind 1999 vertaal ik boeken van Captain W.E. Johns, zie ook de zijbalk hierlangs als je op een desktop kijkt en anders www.biggles.nl onderaan. Ja, ik ga die site updaten. Ik vind dat vertalen geweldig leuk. Ik ga gewoon elke dag zitten en doe dan een pagina. Een simpele gewoonte die mij veel plezier opleverde. Juist doordat het een dagelijkse gewoonte was. De laatste boeken – Biggles en de nieuwe rekruut uit 2016 en Mossyface dat volgend jaar verschijnt – liepen/lopen moeizamer juist omdat ik door gezondheidsproblemen niet in staat was er een gewoonte van te maken waardoor het werk een sleur werd.

Van wandelen daarentegen maakte ik in 2015 wel een gewoonte en daar geniet ik nog steeds (bijna) dagelijks van. En van programmeren maakte ik in 2016 ook een gewoonte voor mijn omscholing tot web developer en mede daardoor had ik er heel veel lol in. Helaas bleek toen ik eenmaal een baan had, dat ik er niet goed genoeg in was.

En nu merk ik hetzelfde bij schrijven: weer die lol doordat ik mezelf (dagelijks) die lol gun. En hier ben ik dus wel goed in dus ik ben heel benieuwd wat het me gaat brengen.

~~~

Afbeelding van StartupStockPhotos via Pixabay